| Sjö hátíðir á ári |
 |
 |
 |
| Föstudagur, 06 Febrúar 2009 12:43 |
|
Sjö hátíðir á ári Frásaga frá Japan Höfundur: Mary Salomonsen/Þýðandi: Magnús Guðmundsson Það var drepið á dyrnar og inn kom stúlka, sjö ára gömul. Hún horfði feimnislega á mig tveimur ljómandi, brúnum augum og tvær litlar hendur héldu á einhverju sem þær földu fyrir aftan bak. „Hvað ertu með fallegt, Kyokosan?" spurði ég. „Það - það er handa börnunum í Noregi," sagði hún varlega. „Má ég líta á það?" Já, nú sýndi hún með það. Það var stór bunki af marglitum teikningum og myndum. „Þær eru handa barnablaðinu sem þú varst að segja okkur frá. Þessar myndir fékk ég í skólanum - og þessar hef ég búið til sjálf," sagði Kyokosan - og svo var hún á bak og burt. Ég skoðaði teikningarnar. Þær voru allar reglulega fallegar. En ætli börnin heima skilji nokkuð í þeim? Nei, það verður að skrifa skýringar með teikningunum hennar Kyokosan. Það voru hátíðisdagarnir í árinu sem hún hafði teiknað handa börnunum í Noregi. Það eru svo margir hátíðisdagar hér í Japan. Heima hlakka börnin mest til jólanna og til þjóðhátíðardagsins 17. maí. Hér í Japan hlakka börnin til annarra hátíða. Stúlkurnar hlakka allt árið til 3. mars. Þá er hátíðisdagur brúðanna. Þessi dagur hefur verið haldinn hátíðlegur í Japan í meira en tvö þúsund ár. Það byrjaði með því að ungbarn fæddist en þá bjuggu mamma og pabbi til pappírsbrúðu. Og á bak brúðunnar skrifuðu þau nafn barnsins. Svo gengu þau saman upp í skurðgoðamusterið, lögðu brúðuna fram fyrir skurðgoðið og báðu það að gefa barninu langt og hamingjuríkt líf. Núna er brúðuhátíðin sérstök hátíð lítilla telpna í Japan. Þegar börnin eru komin í háttinn að kvöldi 2. mars kemur mamma með áhald sem líkist stiga. Hún skreytir öll stigaþrepin með rauðum pappír og á efsta þrepið setur hún tvær brúður sem eru klæddar í falleg rauð föt og kórónur eru látnar á höfuð þeirra. Þetta eru keisarinn og drottning hans. Á næsta stigaþrepi eru þrjár hirðmeyjabrúður og á því þriðja kemur sjálf lúðrasveit keisarans fylktu liði, spilandi hergöngulag. Og á næsta þrep lætur mamma kökur, feikn af litlum hrísmjölskökum, allavega litum. Þar fyrir neðan lætur hún húsgögn sem eru ákaflega fín og falleg og eru aðeins notuð í sjálfri keisarahöllinni. Japanir trúðu því áður fyrr að keisarinn væri guð og fjölskylda hans heilög fjölskylda. Þess vegna tilbáðu þeir hann eins og guð og á hátíðisdegi brúðanna er hann heiðraður á þennan hátt. Morguninn eftir þegar börnin vakna eru brúðurnar í stiganum það fyrsta sem þau reyna að sjá. Litlu stúlkurnar eru þá klæddar í fínustu fötin sín, kjóla með blómamyndum og í blómalitum og snjóhvíta inniskó. Svo klæða þær sjálfar stærstu brúðurnar sínar í fegurstu brúðufötin því brúðurnar ætla þær að hafa með sér í skólann þennan dag. Skólastofan er öll skreytt með mjög hátíðlegum brúðuteikningum. Og enn þá hátíðlegra er það samt þegar allar raunverulegu brúðurnar eru látnar í röð og prýða vegginn á bak við kennaraborðið. Það er gaman að vera í skólanum þennan dag, engar lexíur, engar yfirheyrslur. Kennslukonan segir þeim margt skemmtilegt frá fyrri tíð og litlu stúlkurnar mega leika sér í fullan klukkutíma með brúðurnar sínar. Seinni part dagsins heimsækja þær svo hver aðra til þess að dást að keisarafjölskyldunni í stiganum. Hér um bil hvert einasta heimili á þess konar keisarafjölskyldu. Þær borða hrísmjölskökur, drekka sætan ávaxtavökva og leika sér að brúðunum sínum allan daginn. Ef lítil stúlka hefur bæst við fjölskylduna á þessu ári er líka sérstök viðhöfn hennar vegna. Amma og frænkur koma í heimsókn og allar eru þær með brúður til þess að gefa litla barninu. Þannig er 3. mars hið rétta tákn brúðanna. Það er ekkert undarlegt þó að litlu stúlkurnar í Japan hlakki til þessa dags allt árið. Drengirnir hafa einnig sinn ákveðna dag. Ef til vill er meiri viðhöfn á degi drengjanna en á degi stúlknanna. Því er nú þannig farið í Japan að foreldrar vilja heldur eignast dreng en stúlku. Að minnsta kosti óska allir foreldrar þess að fyrsta barnið verði drengur. Fimmti maí er dagur drengjanna. Ef nýfætt sveinbarn er í húsinu á þeim degi koma margir pakkar til þess barns um daginn. Í þeim eru brúðuhermenn. Það þýðir að ættingjar og vinir óska þess að litla sveinbarnið verði með tíð og tíma hraustur og duglegur karlmaður. Pabbi og mamma skreyta sfofuna með þessum brúðuhermönnum. Svo búa þau til stórar fiskamyndir úr pappír, fara út í aldingarðinn og draga þá upp í tvær háar fánastengur sem þau hafa sett þar upp daginn áður. Bráðlega blakta pappírsfiskarnir hátt á stöngunum og segja öllum, sem sjá þá, frá því að í þessu húsi séu húsráðendur svo hamingjusamir að eiga drengi. Þessir fiskar tákna líka annað. Japanir trúa því að fiskar geti gefið drengjunum þeirra hugrekki og styrk í baráttu lífsins. Þess vegna láta þeir pappírsfiskana blakta á stöngunum allan maímánuð. Það er merki þess að foreldrarnir óska þess að drengirnir þeirra verið karlar í krapinu þegar þeir eru orðinr fullorðnir. Síðari hluta dagsins 5. maí fá drengirnir alveg sérstakar góðgerðir. Mamma ber á borð fyrir þá hrísgrjónabollur, steiktar í feiti og vafðar í bambusblöð, og öll fjölskyldan skemmtir sér langt fram á kvöld. Þetta eru mikilvægustu hátíðisdagarnir sem börnin í Japan hlakka mest til. En hér í Japan eru einnig aðrir hátíðisdagar. Sjöundi júlí er nefndur dagur Vegu. Sagt er að á þeim degi hittist þau karlstjarnan Altair, sem er í austurenda Vetrarbrautarinnar, og kvenstjarnan Vega en hún er í vesturenda Vetrarbrautarinnar. Þau mætast á brú í miðri Vetrarbrautinni og aðeins þennan eina dag á árinu. Undirbúningurinn undir hátíðina er svo mikill að börnin eru önnum kafin allan daginn. Ef til vill minnir það kvöld dálítið á okkar aðfangadagskvöld jóla því börnin skreyta bambustré með kúlum og marglitum pappírskörfum eins og við skreytum okkar jólatré. Þau skrifa lítil erindi á marglitan pappír. Ef þau geta ekki búið til erindin sjálf skrifa þau nokkrar heillaóskir til pabba og mömmu og til sjálfra sín. Oft er þessi setning skrifuð: "Láttu foreldra mína lifa lengi og láttu mér ganga vel í skólanum." Svo hengja þau bréfmiðana á bambustréð inni á milli skreytinganna. Klukkan sjö um kvöldið klæða börnin sig í fallega, létta sumarkjóla. Litlu stúlkurnar eru með blævængi í höndum því að um hásumarið er mjög heitt í veðri. Faðirinn hengir stóra pappírslukt út á svalirnar þar sem bambustréð er. Þar safnast öll fjölskyldan saman og horfir á stjörnurnar og syngur söngva um Vegu og Altair. Svo er borðuð vatnsmelóna og oft endar hátíðin með því að skotið er flugeldum. Daginn eftir fara börnin og kasta bambustrénu í næstu á. Aðeins mánuði seinna rennur upp nýr hátíðisdagur. Það er dagur tunglfyllingar í ágústmánuði. Ágústtunglið er fallegasta tunglið á árinu. Það segja Japanir. Þess vegna ber mamma kvöldverðinn á borð úti á svölum eða úti í aldingarðinum. Hún hefur búið til sérstakar kökur sem einungis eru borðaðar þennan dag og eru kallaðar mánakökur. Og svo sitja allir, smáir og stórir, úti í tunglsljósinu og borða mánakökur og horfa á stóra, kringlótta mánann en þúsundir skordýra suða og syngja allt í kring. Þetta er um það leyti ársins sem hitinn er hvað mestur en kvöldin eru svalari. Nú hlaupum við yfir þrjá mánuði. Þann 15. nóvember er einnig hátíðisdagur. En hann er aðeins fyrir smátelpur sem verða þriggja eða sjö ára á árinu og fyrir drengi sem verða þriggja eða fimm ára. Þennan dag fá þessi börn ný föt. Þau sem verða þriggja ára fá barnaföt í staðinn fyrir ungbarnaföt. Og þau sem verða fimm eða sjö ára fá þá föt stálpaðra barna í staðinn fyrir barnafötin. En það mikilsverðasta fyrir foreldrana er þó það að þennan dag mega þau fara með þessi börn í skurðgoðamusterið og biðja skurðgoðið um sérstaka blessun handa þessum þriggja, fimm og sjö ára börnum sínum - því að enn þá eru margir Japanir sem trúa á skurðgoðin og fara í musterin til þess að biðja guði sem heyra hvorki né sjá. Já, og nú er ekki orðið langt til nýársdags. Og nýársdaginn halda Japanir miklu hátíðlegri en við. Hátíðin er ekki bundin við nýársdaginn einan. Dagarnir eru þrír, fyrsti, annar og þriðji janúar. Þá eru allar búðir lokaðar og fólkið er í fallegustu sparifötunum sem það á. Kvenfólkið hefur sett upp hárið á mjög einkennilegan hátt. Það er eins og þær séu með fuglshreiður á höfðinu. Klukkan fimm á nýársdagsmorgni byrjar hátíðin. Þá fer öll fjölskyldan í musterið til þess að færa skurðgoðunum fórn. Þegar heim er komið er borðaður nýársmorgunverður, soðin hrísgrjón og grænmeti. Litlu drengirnir fá nýársgjöf, flugdreka eða skopparakringlu. Stúlkurnar fá knetti sem notaðir eru í leik er líkist tennis en knettirnir eru úr fiðri. Þær fara í þennan leik með mestu varkárni fyrir utan húsið sitt en þær þora varla að hreyfa sig því að þær eru í svo fallegum fötum sem ekki má óhreinka. Japanir drekka mikið vín nýársdagana. Margt drukkið fólk er á götunum. Víndrykkja og svall er þjóðarlöstur í Japan og helst í heldur við heiðnina. Þetta er löstur sem breiðist út í öðrum löndum þegar trúin dvínar. Ef við ætlum að fara yfir allt árið verðum við að bæta enn einum hátíðisdegi við. Við byrjuðum 5. mars á hátíð brúðanna en við endum 4. febrúar. Sá dagur er algjörlega heiðinn hátíðisdagur. Þá um kvöldið fá börnin hvert sinn poka, fullan af söltum sojabaunum. Þeim er kastað um allt gólfið. Einkum er þeim dreift við dyrnar, bæði fyrir innan þær og utan. Japanir trúa því að með þessu sé hægt að reka alla illa anda út úr húsinu. Svo bjóða þeir guð auðlegðarinnar velkominn inn. Þegar baunirnar skoppa um gólfið er sungið: „Rektu djöfulinn út! Hleyptu hamingjunni inn!" Seinna tína þeir allar baunirnar upp. Þá borða allir í fjölskyldunni jafnmargar baunir og árin eru mörg sem hver og einn hefur lifað. Þannig fá börnin fáar baunir en fullorðnir fleiri, þeir elstu margar. Nú hefur þú fengið að kynnast lítillega hátíðasiðum Japana. Ég held nú samt að þú kunnir betur við hátíðisdagana í þínu landi enda þótt þeir séu færri. Þó að Japanir skreyti tré minnast þeir ekki þeirrar hátíðar sem er öllum hátíðum æðri og meiri, jólanna. Þeir vita ekki að Jesús fæddist í þennan heim til þess að frelsa allar þjóðir frá myrkri heiðindómsins. Við störfum að kristniboði í Japan til þess að segja þeim frá Jesú. Og nú biðjum við þig, drenginn eða stúlkuna sem lest þetta eða heyrir: Þegar þú biður fyrir kristniboðinu, gleymdu þá ekki litlu greininni á kristniboðstrénu sem heitir Japan. Fyrir bæn þína mun starfið aukast og Guðs ríki kemur einnig til Japans. |
Aðalvalmynd
Dagskrá
23.05.2012 20:00 -
21:00
Kristniboðssamkoma
24.05.2012 16:00 -
18:00
Fundur í Kristniboðsfélagi kvenna
30.05.2012 20:00 -
21:00
Kristniboðssamkoma
31.05.2012 20:00 -
22:00
Föndurkvöld
06.06.2012 20:00 -
21:00
Kristniboðssamkoma
